Bij een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument en in een beschermd stads- of dorpsgezicht is het vervangen van kozijnen meestal vergunningplichtig, ook.
Bij een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument en in een beschermd stads- of dorpsgezicht is het vervangen van kozijnen meestal vergunningplichtig, ook als je dezelfde vorm kiest. Alleen onderhoud zonder wijziging van kleur of materiaal is vrij. Vraag het altijd eerst aan de gemeente.
Noord-Brabant heeft veel historische binnensteden, van 's-Hertogenbosch en Breda tot Bergen op Zoom en Willemstad, en een grote hoeveelheid monumentale panden. Wie daar woont, kent het gevoel: je wilt kozijnen vervangen, maar mag je dat zomaar? Het antwoord is meestal nee, niet zonder overleg.
Volgens de informatie van het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) mag je bij monumenten en in rijksbeschermde stads- of dorpsgezichten alleen onderhoud uitvoeren zonder vergunning, als kleur en materiaal niet veranderen. Andere wijzigingen aan de gevel, ook aan de achterkant, vragen een omgevingsvergunning.
Het volledig vervangen van kozijnen valt daar meestal onder, ook als materiaal en vorm gelijk blijven. Plaatselijk herstel van een kozijn mag vaker zonder vergunning.
Een rijksmonument staat onder het Rijk, een provinciaal monument onder de provincie en een gemeentelijk monument onder de gemeente. Daarnaast heb je beschermde stads- en dorpsgezichten, waar de bescherming geldt voor het gebied. Wat precies mag, hangt af van de aanwijzing en het omgevingsplan van de gemeente.
Op de website van de gemeente en in het omgevingsloket zie je of jouw pand is aangewezen.

Meestal hout, in dezelfde vorm, verdeling en kleur als het origineel. Kunststof is zelden toegestaan. Bij een beschermd gezicht kan er meer ruimte zijn, als het uiterlijk behouden blijft. Aluminium of staal met dezelfde slanke verdeling kan soms worden aanvaard.
Zie houten kozijnen voor de mogelijkheden van hardhout en gemodificeerd hout.
Authentiek glas is vaak gewenst, maar isolerend dubbel glas in een houten kozijn wordt soms toegestaan als het profiel het aankan en het uiterlijk behouden blijft. Voor monumenten bestaat er een eigen ISDE-bedrag voor HR++ glas, dat volgens een van de bronnen lager ligt dan voor gewone woningen. Controleer dat bij de RVO.
Lees enkel glas vervangen door HR++ glas.
Je vraagt de omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket. De gemeente kijkt, vaak met een erfgoedcommissie of welstandsadviseur, naar tekening, materiaal en kleur. Een zorgvuldige aanvraag met tekening, foto's en een monster van het profiel helpt. Het vakbedrijf kan je bij de tekening helpen.
Wil je weten wat dit voor jouw woning betekent? Dan is een offerte zo samengesteld.
Stel je offerte samenHouten kozijnen kosten vanaf € 850 per m2 inclusief montage en HR++ glas. Maatwerk voor een monument, met traditionele profielen of een bijzondere verdeling, is duurder. Vraag de prijs per kozijn in de offerte.
Begin met een gesprek bij de gemeente, voordat je een offerte aanvraagt. Zo weet je wat mag, en voorkom je dat je kozijnen bestelt die niet vergund worden. Lees ook vergunning nodig voor kozijnen.
Begin met een vooroverleg met de gemeente. Vraag naar de regels voor jouw pand, de aanpak van de aanvraag en de behandeltermijn. Maak daarna een tekening van de huidige en de nieuwe situatie, met profielmaten, verdeling en kleur. Voeg foto's toe. Dien de aanvraag in bij het Omgevingsloket.
De gemeente laat het vaak beoordelen door een erfgoedadviseur of welstandscommissie. Een afwijzing kan leiden tot een aangepast plan; een goed vooroverleg verkleint die kans.
Wil je geen vergunning aanvragen, dan kan herstel van de bestaande kozijnen een goede optie zijn. Houtrot uitfrezen en aanvullen, glasroeden vernieuwen en kitwerk herstellen zijn vaak vergunningvrij zolang materiaal en uiterlijk gelijk blijven. Vraag de gemeente om dat te bevestigen.
Een erfgoedadviseur kent de regels van monumenten en kan een tekening en aanvraag voorbereiden. Dat kost geld, maar voorkomt fouten en vertraging. Vraag het vakbedrijf of het ervaring heeft met monumentale panden en laat referenties zien.
Eigenaren van een monument kunnen soms gebruikmaken van regelingen voor onderhoud. Vraag bij de gemeente of de provincie wat er mogelijk is voor jouw pand.
De vragen die het vaakst gesteld worden, kort en eerlijk beantwoord.
Meestal wel voor het vervangen van kozijnen. Alleen onderhoud zonder wijziging van kleur of materiaal is vrij.
Vaak niet; de gemeente toetst op materiaal en uiterlijk. Vraag het eerst.
Soms, als het profiel het aankan en de gemeente akkoord is.
Via het Omgevingsloket van de gemeente.
Voor glas bestaat er een eigen ISDE-bedrag. Controleer de actuele voorwaarden bij de RVO.
Stel je offerte samen in een minuut. Je aanvraag wordt doorgezet naar een vakbedrijf uit Noord-Brabant. Dat bedrijf neemt contact met je op en maakt de offerte.
Stel je offerte samen Bekijk de prijzen